Grootte (handige vuistregel)

Hoornaars zijn bijna dubbel zo groot als een wesp of honingbij.

Trucje: van kop tot angel is een hoornaar vaak groter dan een muntstuk van 1 euro.

Soorten in België

In België vind je twee soorten: Aziatische hoornaar en Europese hoornaar.

Let op: kleur, grootte en tinten kunnen variëren (bv. verbleking door veel vliegen en jonge hoornaars zijn kleiner).

Kleurkenmerken (kort)

Kort gezegd: de Aziatische hoornaar is meestal zwart met opvallend gele pootjes.

3 eenvoudige verschillen

• Achterlijf: Aziatische hoornaar vooral zwart met donkergeel deel; tip is geel.
• Pootjes: Aziatische hoornaar zwart met opvallend gele “stippen/uiteinden”.
• Europese hoornaar: vaker roodbruin; achterlijf grotendeels geel met zwarte tekening.

Voorjaarsbestrijding: springtrapping

Springtrapping betekent: van (ongeveer) februari tot eind april (en best tot eind mei) koninginnen vangen die uit winterslaap komen, zodat ze geen nest kunnen stichten.

Meest effectieve aanpak om de populatie onder controle te krijgen.

Elke gevangen koningin = potentieel één nest minder (maar niet elke koningin zou sowieso een groot nest maken).

Wanneer starten?

Bij de eerste dagen met opeenvolgend ± 12°C komen koninginnen uit winterslaap. Laat de lokval bij voorkeur staan tot eind mei (ook als er al werksters zijn).

Belangrijk: werk selectief

Kies zo veel mogelijk selectieve vallen met geen of bijna geen bijvangst. Check regelmatig (bv. 2× per dag) zodat eventuele bijvangst kan worden vrijgelaten.

Lokval: ideale plaats

• Hang de val op ± 1 meter hoogte (liefst 1–2 m).
• Niet op de grond (mieren drinken de lokstof snel op).
• Niet in de volle zon (betere werking, lokstof verdampt trager).
• Voorbeeld: aan een boom of bij een houtstapel.

Lokstof

Reken op ongeveer ½ liter lokstof per jaar per lokval.

Trappit

Zelf lokstof maken

• 1/3 witte wijn
• 1/3 bruin bier (tafelbier mag ook)
• 1/3 cassissiroop

Gebruik een lokstof die goed lijkt op Trappit en traag verdampt voor maximale effectiviteit.

Wat te doen als je een nest ziet?

1. Ga naar vespawatch.be.
2. Controleer of het nest al gemeld is via de kaart.
3. Is het nog niet gemeld: neem een duidelijke foto en meld het via het formulier.
4. Bekijk het overzicht van erkende bestrijders via vespawatch.
5. Contacteer de brandweer in geval van nood (levensbedreigende situaties).

Waarom melden belangrijk is

Elke melding helpt voor onderzoek en monitoring. Bovendien verhoogt snelle detectie de kans op efficiënte bestrijding.

(Embryonale en primaire nesten in de lente melden is extra waardevol.)

Situatie in 2025 (ontdekte en vernietigde nesten)

• Vlaanderen 2024: 8.424 nesten
• Vlaanderen 2025: 24.699 gemelde nesten
• Oost-Vlaanderen 2024: ca. 2.485 nesten
• Oost-Vlaanderen 2025: ca. 7.444 gemelde nesten (≈ factor 3)

De stijging komt deels door hogere alertheid, maar de populatie groeit ook effectief verder.

Focus voor volgend seizoen

Alleen nesten verdelgen is onvoldoende. Preventie blijft de sleutel: vroeg in het voorjaar selectief wegvangen, actief nesten opsporen, en zoveel mogelijk mensen betrekken.

Gemeenten & samenwerking

Benader gemeenten niet alleen vanuit “imker-probleem”, maar als maatschappelijk probleem:

• toename in steekincidenten
• problemen voor groenonderhoud (nesten in hagen/bomen)
• schade en bestuivingsproblemen in fruitteelt
• impact op biodiversiteit (roof op insecten)

Praktische aanpak: raster in het voorjaar

Een voorstel is werken met een springtrapping-raster van 250 × 250 m tijdens de lente. Een goede spreiding kan de druk rond bijenkasten merkbaar verminderen.

Naast vallen bestaan er technieken rond de bijenkast (bv. harpen / specifieke vallen), maar dat is vooral symptoombestrijding. Een nest hoornaars valt aan en onze bijen kunnen zich (nog) niet verdedigen.